Dit eiland heeft een woelige geschiedenis.
Meerdere malen bloeide het op
En raakte het weer in verval.
Kijk maar. Zie maar.
Zie het verval.
De tijd vreet eraan.
Is het niet mooi?Velen hebben het geheimzinnige Storkeiland in Amsterdam-Oost wel eens zien liggen vanuit de trein van Utrecht naar Amsterdam. Toch is de gemiddelde Amsterdammer er nog nooit geweest. Logisch, want het industrieterrein wordt omringd door water en afgeschermd door een grote slagboom. Maar de Stichting Werkspoor bracht verandering in de situatie en zette kunstenaars en wetenschappers aan om na te denken over de toekomst van dit ruige terrein, waar een schat aan historische informatie over het industriële verleden van Nederland verborgen ligt. Op 28, 29 en 30 september aanstaande is het werkeiland voor iedereen toegankelijk tijdens de manifestatie `Het Storkeiland als voorstelling`. Tien acteurs leiden je binnen een uur rond, volgens het scenario en de regie van de veelzijdige Dick Hauser: medeoprichter van Hauser Orkater, regisseur, scenarioschrijver en `ideeënmens` voor film, televisie, dans, theater en diverse projecten.
Wieneke Pastoor
Dick wilde graag zijn bijdrage leveren aan dit project.
`Ik kom zelf uit een arbeidersgezin. Mijn vader werkte in de haven, dus ik ken heel goed het fenomeen teloorgang van een florerende industrie. Er kleeft een bepaald soort romantiek en esthetiek aan, zonder het te willen verheerlijken. Daarnaast was het voor mij heel prettig dat ik zo in dit project kon stappen; er lag al heel veel potentieel interessant materiaal. Ik denk ook dat het heel slim is om ermee naar buiten te treden en het terrein openbaar te maken.`
Het Storkeiland is elf hectare groot en werd in 1660 aangelegd in het IJ, met een scheepswerf voor de VOC. Na de opheffing van de VOC en bij de aanvang van de industriële revolutie werden er locomotieven en treinwagons gebouwd, door een fabriek die in 1870 overging in Werkspoor. In 1954 fuseerde het met Stork, dat hier grote dieselmotoren voor de scheepvaart bouwde. Nu Stork net verhuisd is nodigde de Stichting Werk Spoor kunstenaars en wetenschappers uit om hun ideeën en creativiteit los te laten op het terrein, dat nog steeds een economische functie heeft. Dit vormde de basis voor de rondleiding die Dick maakte.
`Met de helft van de bijdragen kon ik direct wat doen. Bijvoorbeeld de bijdrage van kunstenaar Jan Rothuizen: een boekwerk met dia`s die de geheimzinnigheid van deze onbekende plek in de stad laten zien. Hij houdt een pleidooi om het niet in te vullen, gewoon te laten bestaan. Het is een van de invalshoeken waarmee je het gebied kunt benaderen. De rondleiding is opgedeeld in negen hoofdstukken en dit is er een van geworden. Ik wilde de bezoekers niet alleen informatie aanbieden, maar er ook een poëtische of zelfs politieke laag in leggen. We worden allemaal met elkaar verbonden door over dat terrein te lopen en te zien wat er was en wat kan komen. De gidsen nemen het steeds van elkaar over als in een estafette en opereren op het randgebied tussen echt gids zijn en met die verwachting spelen. De bezoeker moet ook dingen doen, zonder dat dat afgedwongen wordt. Mijn bedoeling is mensen naar huis te sturen met liefde voor de plek, door er een vergrootglas op te leggen.`
Dick was aanvankelijk grafisch vormgever en componist. Gaandeweg zijn zijn bezigheden veranderd.
`Het is een organisch proces geweest. Ik heb de grafische MTS gedaan. Hier heb ik ook mijn muziek-kant ontwikkeld en ligt het begin van Hauser Orkater. Toen we begonnen met Hauser Orkater bestonden de voorstellingen uit zeventig procent muziek, dertig procent theater. Het aandeel theater werd steeds belangrijker, terecht, want er werden grote successen mee geboekt. Maar de muziek werd gaandeweg meer filmisch, ondersteunend, totdat het nu uiteindelijk een Orkater is waar ik weinig mee te maken heb en de muziek wel heel secundair is geworden. In ieder geval werd ik steeds meer een soort pappa van de groep. Samen met Marc van Warmerdam, die dat nog doet, leidden we het hele zooitje in goede banen. Ik had ook niet zo`n hele grote optreedambitie, was geen artiest in hart en nieren. Dus al heel snel werd ik degene die langs de kant zat te kijken of het allemaal wel goed ging. Dat bleek mij heel erg te liggen.
Op een bepaald punt in m`n leven kreeg ik toch een soort weerzin tegen mijn Hauser Orkater achtergrond. Toen ben ik heel bewust met mijn vrouw, die is danseres, een familie-uitstapje gaan maken. Het werd een voorstelling over onze relatie. Niet wetende dat dat ding, wat dus eigenlijk een soort huis-, tuin- en keukenproject was, een enorme hit zou worden. De voorstelling was heel klein, bijna lieflijk, helemaal niet absurd of hilarisch. Toen ben ik wakker geschud. Ik begon ik me af te vragen: Wie ben ik nou eigenlijk zelf? In hoeverre ben ik meegegaan in de flow van die groep en wat zit nu echt dicht bij mijn gevoelswereld?
Nou, zo`n project als dit dus bijvoorbeeld. Er zullen nu gerust mensen zijn die meer spektakel verwachten of stevig bij hun lurven gegrepen willen worden. Maar het speelt zich op een veel subtieler niveau af. Als ik hier als bezoeker zou komen en ik zou dit meemaken, dan zou ik echt denken: dit vind ik mooi, dit vind ik bijzonder.`
Ik ben een kind
Ik loop rond
Ik ken het eiland
Alles is hier groot
Alles is hier nieuw
Locatie: Oostenburg-Noord
Czaar Peterstraat 213, Amsterdam (voor het spoor linksaf)
vr 28, za 29 en zo 30 september, van 11.00-16.00 en van 19.30-22.00, iedere tien minuten.
Duur: 1 uur
Prijs: f10,-
Reserveringslijn: 020-7799522.
Informatie: www.werkspoor.org
